Vijesti

Prisutnost

 Slovenija od 1992. godine
Hrvatska od 1995. godine
Albanija (Mediana sh.p.k.) in
Srbija (Mediana Adria) od 2007. godine
Makedonija (Mediana Marketing solutions) od 2011. godine

Rečnik



AD HOC ISTRAŽIVANJE : Istraživanje koje se bavi specifičnim problemom i fokusira se na određenu ciljnu populaciju u određenom vremenskom periodu.

ANALIZA SADRŽAJA : Predstavlja termin koji se upotrebljava za opisivanje kvantitativne analize sadržaja i obično se odnosi na manifestni sadržaj teksta. Zahteva razvoj kodiranog okvira, koji identifikuje prikupljene podatke. Koristan metod u analizi velikih tekstova.
Analiza sadržaja je moguća kao kvalitativno istraživanje, u kojem određeni karakter otkrije simboličko značenje teksta i njihovih jedinica.

ANKETAR : Osoba koja vodi intervju.

ANKETIRANO LICE: Osoba koja je anketirana.

AUDITORIJUM: Populacija ili ciljna grupa: čitaoci štampanih medija, slušaoci radija, gledaoci televizije, svi koji su primetili određene reklamne poruke, korisnici i potencijalni korisnici određenih proizvoda odnosno usluga itd.

CAPI:
Skraćenica za Computer Assisted Personal Interview. Lični intervju pri kojem anketar za ispunjavanje upitnika koristi prenosni računar, gde se odgovori unose neposredno u računar čime se ubrzava postupak anketiranja, pa se sakupljanje podataka završava brže i kvalitetnije.

CATI:
Skraćenica za Computer Assisted Telephone Interview. Telefonski intervju u kojem se odgovori neposredno unose u računar čime se ubrzava postupak anketiranja, samim tim se skupljanje podataka završava brže i kvalitetnije.

CENA PO JEDINICI (eng. CPU):
Izračunava se deljenjem cene spota s rejtingom ili trošak većeg broja spotova s celim ratingom ili GRP-om.

CENOVNA EFIKASNOST:
Efikasnost medija koja se meri poređenjem potencijalnog ili stvarnog auditorijuma i cene. Izražava se cenom za hiljadu.

CILJNA GRUPA:
Grupa ljudi koju po opisu i odredbama naručioca želimo ispitati. Obično je zovemo ciljna grupa, a definisana je demografskim varijablama (starost, spol,... itd).

CENA ZA HILJADU (eng. CPT):
Cena oglasa kojom dostižemo 1000 pojedinaca u ciljnoj grupi. To znači trošak za dostizanje 1000 čitalaca, gledalaca ili slušaoca. Trošak za 1000 znači poređenje između učinka i vrednosti koju nude naslovi, programi ili reklamne poruke

DEMOGRAFIJA:
Statistička obeležja populacije, odnosno grupe korisnika po polu, starosti, veličini domaćinstva, obrazovanju, primanjima itd.

DNEVNIK:
Dnevnici za medijska istraživanja su obično sastavljeni od brošura od jedne ili dve stranice za svaki dan u nedelji. Na svakoj stranici su na vrhu napisana imena televizijskih, odnosno radio programa, a ispod su vremenski intervali. Na preostalom delu lista ispitanici zapisuju šta su gledali, odnosno slušali. Pri istraživanju čitanosti, dnevnik služi za beleženje čitanja u određenom vremenskom periodu za jednu ili više odabranih publikacija.

DOMAĆINSTVO:
Grupa ljudi koja živi zajedno i čiji se troškovi ishrane, stanovanja i drugih potrepština za domaćinstvo rešavaju zajedno.

DUBINSKI INTERVJU:
Relativno nestrukturirani lični intervju u kojem lice koje vrši postavlja mnoga pitanja i nastoji dobiti što opširnije i dublje odgovore.

FREKVENCIJA:
Koliko puta i u kom vremenskom periodu pojedinac ima priliku da vidi ili čuje reklamnu poruku u jednom ili više medija.

FOKUS GRUPA:
Lični intervju koji se simultano provodi među malom grupom učesnika. Obično se sprovodi kao grupna diskusija.

FREKVENCIJA:
Koliko puta i u kom vremenskom periodu pojedinac ima priliku da vidi ili cuje raklamnu poruku u jednom ili više medija.
 .
FREKVENCIJA ČITANOSTI:
Ocena učestalosti čitanja publikacije.

GRP:
Predstavlja ukupan zbir ocena za pojedine reklame (GRP izračunava ocenu).

IMAGE KORISNIKA:
Utisak o osobi koja je potencijalni kupac robne marke, definisan putem životnog stila, ponašanja i ostalih demografskih varijabli.

IMAGE PROIZVODA:
Utisak stvoren o karakteristici proizvoda ili usluge. To su karakteristike koje se stvaraju u glavi korisnika tokom komunikacije, putem ambalaže ili upotrebe, a uslovljene su i raznim sociološkim i kulturološkim faktorima okruženja.

INDEKS:
Relacioni pokazatelj odnosa dve varijable. Koristi se za prikazivanje promene u posmatranim varijablama, npr. indeks kretanja cena, indeks zadovoljstva klijenata i sl. Prikazuje nad prosečne rezultate  (101 ili više), prosečne (100) ili ispod proseka (99 ili manje).

INDEKS RAZVOJA ROBNE MARKE:
Broj primera, jedinica ili valutnih jedinica robne marke prodatih na 1000 ljudi. Računa se na sledeći način: podelimo procenat prodaje na tržištu s procentom populacije na istom tržištu.

INTERAKTIVNO ISTRAŽIVANJE:
Generički pojam koji se koristi da bi se opisalo korišćenje interneta kao istraživačkog alata.

ISPITANIK:
Osoba koja je anketirana.

ISTRAŽIVANJE POTROŠAČA:
Predstavlja istraživanje funkcija koje karakterišu potrošače i specifično ponašanje potrošača na tržištu.

JEDINICA WEB PODATAKA:
Širok spektar informacija, koji su bili dobijeni od istoga izvora – pojedinca ili porodice, za korišćenje proizvoda, usluga, monitoring medija.

KODIRANJE:
Tehnički postupak kojim se podaci dobijeni istraživanjem raspoređuju. Odgovore na postavljena pitanja u anketi razvrstavamo u specifične kategorije, koji zatim dobiju svoje kodne oznake.

KVALITATIVNO ISTRAŽIVANJE:
Istraživanje u kojem se koriste nestandardne tehnike kao što su fokus grupe i dubinski intervju. Teži ka obimnijim i bogatijim informacijama, a rezultati nisu merljivi.

KVANTITATIVNO ISTRAŽIVANJE:
Istraživanje u kojem se koriste standardne tehnike kao što su lični intervju, telefonsko ili internet istraživanje, koje se baziraju na struktuiranim pitanjima manje kompleksnosti i reprezentativnom uzorku ispitanika, te daju rezultate primenjive na ukupnu populaciju. Uključuju statističke analize rezultata s numeričkim i grafičkim prikazom.

KLIJENT, NARUČILAC:
Fizička ili pravna osoba koja koristi usluge agencije odnosno drugog proizvođača usluga.

LATENTNI SADRŽAJ:
Prisutan i potencijalan sadržaj ali ne evidentan i aktivan (ono što se nalazi ispod površine, nije očigledno). Takodje se koristi i termin konotacija, koji opisuje kulturna značenja i znakovne sisteme. (jeans pantalone predstavljaju manifestni sadržaj a oznaka sportska odeća predstavlja latentni sadržaj sistemskih oznaka).

LIČNI INTERVJU:
Direktan razgovor anketara i ispitanika.

LOGOTIPSKA KARTICA:
Kartica sa logotipom firme ili robne marke koja se koristi kao dodatak za podsećanje u intervjuu.

LOJALNOST ROBNOJ MARKI:
Sklonost konzumenata da između raznih proizvoda ili usluga izaberu proizvod ili uslugu određenog proizvođača.

MANIFESTNI SADRŽAJ:
Jasan, razumljiv i očigledan suprotno latentnom sadržaju

MEDIJSKI PLAN:
Plan reklamne kampanje sa podacima o reklamnim porukama koje će se prikazati, medijima i datumu oglašavanja, o tačnom terminu u danu, o broju oglasnih poruka itd.

METODA OPAŽANJA:
Metoda prikupljanja podataka kod koje se opaža predmet zanimanja i zapisuju sve važnije radnje, ponašanja i aktivnosti. Postoje dva načina posmatranja: gde posmatrači traže objašnjenje ponašanja i klasično posmatranje gde nije moguće da postavljaju pitanja.

METODOLOGIJA:
Objašnjenje metoda, tehnika i postupaka uzorkovanja pri istraživanju.

MODERATOR:
Osoba koja vodi grupnu diskusiju. Moderatorova uloga je da ohrabri ispitanike da izraze svoje mišljenje o specifičnim temama.

MONITORING:
Broj ili procenat grupe stanovništva koji je izložen medijima u datom vremenskom periodu.

MYSTERY SHOPPING:
Popularan način istraživanja medju većim preduzećima, kao sto su supermaketi, tehničke trgovine i banke. Istražuje se  usluga i odnos prema korisnicima.  

NEPONDERISANI UZORAK:
Ispitanici koje smo uspešno anketirali odnosno oni koji su vratili upitnike pre postupka ponderisanja uzorka. Nekada se naziva i neponderisana osnova.

NADREPREZENTIRANJE:
Omogućava pravljenje većeg uzorka, kako bi se dobio reprezentativni uzorak. Obično se koristi za specifične grupe ispitanika (npr.vrhunski menadžer). Da bi se postigao dovoljno veliki uzorak potrebno je odrediti kvotu koja se kasnije prenosi na čitavu populaciju i da se specifična grupa ne izdvaja. Takođe je poznat kao termin ‚‚napumpani uzorak‚‚.

OTVORENO PITANJE:
Pitanja na koja ispitanik odgovara svojim rečima i nije ograničen setom odgovora.

OGLAS:
Oblik komunikacije s javnošću sa ciljem informisanja i uticanja na mišljenje.

REKLAMNA KAMPANJA:
Finansijski i periodično ujednačeno korišćenje medija i oglasa s ciljem informisanja konzumenata o određenim proizvodima i uslugama na tržištu.

OMNIBUS:
Ad-hoc kvantitativno istraživanje gde više naručilaca deli jedan upitnik (telefonsko ili lično anketiranje). Omogućuje se postizanje velikog uzorka, posebno ako se radi o manjem broju pitanja. Omnibus je cenovno isplativ kod realizovanja velikog uzorka grupa ljudi koje je teže i skuplje pridobiti za saradnju. Ušteda proizlazi iz činjenice da su te grupe često podgrupe totalne populacije omnibus istraživanja.

OMNIBUS PANEL:
Panel u kojem se informacije prikupljaju iz panela učesnika koji se razlikuju od studije do studije.

OPTIČKI ČITAČ:
Elektronski uređaj koji automatski čita upisane kodove kada proizvod provučemo kroz elektronski čitač.

PANEL:
Fiksni uzorak ispitanika ili trgovina izabranih kao uzorak u istraživačkom projektu koji prikazuje periodičnost njihovog poznavanja, mišljenja i aktivnosti.

PARALELNA ČITANOST:
Kad ispitanik čita više od jednog izdanja publikacije u periodu poslednjeg izdanja (npr. juče za dnevna izdanja, u poslednjoj nedelji za nedeljna, u poslednjem mesecu za mesečna, itd.)

PERIOD PUBLIKACIJE:
Vremenski interval između pojedinih izdanja publikacije.

PEOPLE METER:
Peoplemetri se koriste za elektronsko merenje gledanosti televizije. Sastoji se od dela za snimanje (koji je obično smešten na TV aparatu) i posebnog ručnog uređaja, sličnog daljinskom upravljaču. Svakom članu domaćinstva dodeljuje se individualni broj koji oni pritisnu na uređaju svaki put kad počnu ili završe sa gledanjem televizije. Uključivanje televizora i izbor kanala snimaju se automatski. Informacije se smeštaju u centralnoj jedinici i zatim se preko noći sakupljaju putem telefonske linije domaćinstva (neki modeli koriste GSM modeme kao alternativu).

PLANIRANJE:

Postupak prevođenja podataka u efikasnu strategiju. Podrazumeva razumevanje ciljne grupe, njihov odnos prema robnim markama i proizvodima, efektivnost kreativne ideje, smer razvoja za povećanje uspešnosti robne marke.

PROSEČNA ČITANOST:
Procena broja ljudi koji su čitali ili prelistali jedno izdanje neke publikacije. U okviru nedavnog čitanja, to je broj osoba koje tvrde da su čitali ili prelistali publikaciju najmanje dva minuta tokom perioda koji pokriva interval publikacije (npr. u poslednjoj nedelji ako se odnosi na nedeljnike). Skraćenica je AIR.

PONAŠANJE POTROŠAČA:
Način na koji potrošač izražava svoje navike u kupovini.

POKRIVENOST:
Deo ciljne grupe koji ima mogućnost videti ili slušati jedan ili više oglasa.

POMOĆNO ISTRAŽIVANJE (ISTRAŽIVANJE SA PODSEĆANJEM) :
Tehnika merenja, pri kojoj anketar ispitaniku pomaže, da se seti delova  oglasne poruke  ili cele reklame. Pomoćni materijal može biti vizuelni ( u vidu pokaznih katrica) ili opisno.

POPULACIJA:
Ukupan broj stanovnika (npr. stanovnici Srbije) ili ciljne grupe.

PREPOZNAVANJE NA TEMELJU REKLAMA:
Konzument prepoznaje određeni proizvod i uslugu zato što je bio izložen njima putem oglasa.

POTROŠAČ:
Osoba koja koristi proizvod ili uslugu.

PREPOZNAVANJE ROBNE MARKE:
Kupci pri susretu s robnom markom proizvoda ili usluge prepoznaju da su se u prošlosti susreli s tom robnom markom ili uslugom.

PILOT STUDIJE:
Predstavljaju proveru upitnika u pilot istraživanju koji nam pokazuje njegovu efikasnost kao i ispitivanje reklamne poruke pre pojavljivanja u medijima.

PODSTICAJ:
Kada popune veliki upitnik ili učestvuju u fokus grupi ispitanici često dobijaju ‚‚podsticajnu nagradu‚‚. To je poklon za vreme koje je posvećeno istraživanju, a ne za ubeđivanje da učestvuju u istraživanju.

PONAŠANJE KUPACA:
Način na koji kupci reaguju u nekoj situaciji zbog prepoznavanja robne marke, lojalnost robnoj marci i navika u kupovini. Te bi karakteristike trebale osigurati ponašanje pri kupovini u korist našeg proizvoda ili usluga.

PONDERISAN UZORAK:
Predstavlja uzorak na kome smo već  preduzeli neophodna prečišćavanja i statistička modifikovanja podataka-ponderisanja.

POTROŠAČI:
Fizička ili pravna lica, koja koriste proizvode ili usluge nekog drugog.

PREDAKCIJSKO TESTIRANJE:
Kvalitativne ili kvantitativne tehnike za ocenu komunikacija (oglašavanje, ambalaža, korporativni identitet, interna komunikacija, promocije itd.)

PRETRAŽIVANJE (PO OGLASU):
Najpogodnija metoda sa kojom testiramo televizijske oglasne poruke po danu i kada su prikazane.

PRAĆENJE STUDIJA :
Predstavlja studiju koja kroz uspeh robne marke na tržištu prati i uticaj efekata marketinških aktivnosti. Može se vršiti u intervalima ili stalno. Obično se meri: poznavanje robne marke, namera kupovine, znanje, reklame, itd.

PRIMARNI PODACI:
Podaci prikupljeni u anketi.

PROFIL KLIJENTA:
Karakteristike klijenta koje utiču na njegovo ponašanje na tržištu. Preduzeće bi trebalo da poštuje te karakteristike da što bi što bolje prilagodili svoju ponudu potrebama klijenta.

REJTING:
Procenat grupe u populaciji koja u datom trenutku konzumira medij.

REACH:
Broj ili procenat grupe u populaciji koja je izložena medijima u određenom vremenskom razdoblju. Broj ljudi koji su, na primer, imali priliku da vide oglas u datom izdanju publikacije ili koji su videli TV oglas.

REGRUTACIJA:
Postupak traženja i prikupljanja ispitanika koji će učestvovati u istraživanju tržišta. Kriterijumi su obično određeni po demografskim varijablama.

RAZVOJ ROBNE MARKE:
Razvijanje imena, znaka i simbola kojima identifikujemo proizvod ili uslugu određenog ponuđača, te ih na taj način razlikujemo od sličnih proizvođača i usluga na tržištu.

ROBNA MARKA:
Naziv proizvoda, usluge ili samog proizvođača, kojem ljudi pridaju funkcionalno, emotivno i simboličko značenje povećavajući tako njegovu vrednost. Od strateškog je značaja da se  tržišna oznaka razlikuje od oznaka konkurencije.

ROI (NADOKNADA): Odnosi se na naknadu sredstava koja je oglašivač tražio za oglašavanje u medijima.

SPONTANO PRISEĆANJE:
predstavlja tehniku pomoću koje uočavamo da li su ispitanici videli ili čuli reklamu nakon završene kampanje. Ovom prilikom nema pomoći od strane anketara u vidu podsećanja.

SAMOPOPUNJAVANJE:
Istraživanje kod kojeg ispitanik sam ispuni upitnik ili dnevnik koji mu se pošalje poštom ili dostavi lično, a moguća je i kombinacija oba pristupa. Samopopunjavanje upitnika je moguće i elektronskim putem, preko elektronske pošte ili putem web stranica.

SEGMENTACIJA:
Podela tržišta na grupe koji se klasifikuju s obzirom na karakteristike ili potrebe korisnika, ili karakteristike proizvoda.

SEKUNDARNI PODACI:
Podaci koji već postoje i koje ne prikupljamo posebno za potrebe istraživanja (mogu biti rezultati objavljeni u specijalizovanim publikacijama, knjigama, na internetu, statistički podaci, zakoni,...).

SHARE OF VOICE:
Procenat oglašavanja jedne robne marke u odredjenoj kategoriji robnih marki i odnos udela investicija u medijima.

SKALE INTERVALA:
Predstavlja merenje, koje uključuje poredjenje veličine i razlike izmedju pojedinih članova.

SLIKA PROIZVODA:
Utisak koji karakteriše proizvod ili uslugu ( pakovanje, korišćenje, osobenost.) kod potencijalnog kupca. Utisak je formiran na osnovu načina života, ponašanja i ostalih demografskih varijabli.

SLUČAJNI UZORAK:
Uzorak u kojem svaki član populacije ima jednaku mogućnost da bude uključen u uzorak, najviše se koristi za ispitivanje opšte populacije i standardne tipove istraživanja.

SEGMENT KUPACA:
Grupa kupaca na tržišu za koje su značajne neke sličnosti u npr. primanjima, polu, stilu života, navikama u kupovini.

STEPEN ODZIVA:
Broj uspešno obavljenih intervjua odnosno vraćenih upitnika, izraženo u procentima onih koje smo želeli intervjuisati.
R = broj intervjua / broj kontakata.

STRATIFIKACIJA :
ako za stanovništvo, po kome smo napravili uzorak, otkrijemo neke važne informacije koje su povezane sa varijablama koje smo merili, možemo povećati efikasnost uzorka,  tako što ćemo jedinicu uzorka podeliti prema poznatim detaljima i sabrati sa sistematskim prikupljenim u odredjenom okviru.

SVEST O ROBNOJ MARCI (BRAND AWARENESS):
Percepcija potrošača o postojanju, a gledano šire i karakteristikama robne marke.

TABELA ISTRAŽIVANJA:
Pregled, analiza i prikupljanje već objavljenih istraživanja. Glavni izvori su  privredne komore, podaci zavoda za statistiku, na primer popis stanovništva, podaci o izvozu i uvozu itd.

TAČKA UZORKA:
Geografska tačka na kojoj se izvodi intevju. Definicija koja određuje strukturu okvira uzorka. Izbor tačke uzorka je obično prva faza višestepenog postupka stvaranja uzorka. (Druga faza je izbor pojedinaca unutar tih tačaka).

TELEFONSKI INTERVJU:
Telefonski razgovor izmedju istraživača i anketiranog lica.

TABELA TRŽIŠTA:
Grafičko predstavljanje pozicioniranosti robnih marki na tržištu  i njihov odnos na osnovu mišljenja potrošača.

TV  i  RADIJSKI RATING:
Televizijski rejting predstavlja procenat potencijalnih gledalaca televizijskih programa u određenom vremenskom periodu. Može se odnositi na period od jedne minute, četvrtine sata, pojedinačne reklamne poruke ili programa. Za program veći od jedne minute procenat se predstavlja prosekom svih minuta u tom periodu. Televizijski oglasni rejting predstavlja ocenu gledalaca za svaku reklamnu poruku, izražava se kao procenat ukupnog ciljnog tržišta. Upotrebljava se za kupovinu i prodaju televizijskog oglašavanja.
Radijske ratinge opisujemo kao procenat populacije koji merimo. Rejting radijskih oglasnih poruka uglavnom zasnivamo na osnovu 15 minutnih ili 30 minutnih intervala.

UZORAK:
Izbor ispitanika iz cele populacije koji odgovaraju određenom profilu (npr.pol, starost, region,..). Često se odnosi na one koji su stvarno bili anketirani (oni koji su bili uspešno anketirani, odnosno oni koji su vratili pravilno popunjene upitnike).

VELIKI KORISNIK:
Ljudi koji kupuju, koriste ili konzumiraju natprosečne količine određenog proizvoda ili usluge. Ljudi koji natprosečno gledaju TV ili slušaju radio često se nazivaju "heavy viewers" ili "heavy listeners".

VIŠESTEPENO UZORKOVANJE:
Priprema nacionalno reprezentativnog višestepenog uzorka može uključivati nekoliko faza selekcije - u prvoj fazi regije, kvartovi u drugoj i u trećoj fazi adrese. To se još naziva i višestepeno uzorkovanje.

UPITNIK:
Izbor pitanja, na osnovu kojih se sprovodi intervju
 
UDEO:
Računa se poređenjem prosečnog vremena gledanja ili slušanja pojedine stanice u nekom vremenskom razdoblju.

ZADNJE ČITANJE:
Izraz koji opisuje tehniku koja određuje stepene čitanosti na način da ispitanici odgovaraju kad su zadnji put čitali ili prelistali izdanje pojedinačne publikacije. Označava prosečnu čitanost po izdanju štampanog medija.

ZADOVOLJSTVO POTROŠAČA:
Zadovoljstvo potrošača proizvodom, uslugom ili robnom markom značajan je pokazatelj uspešnosti i dugoročne stabilnosti poslovanja. Obično se istražuje specifičnom grupom pitanja o oceni kvaliteta ponude, očekivanjima i lojalnosti korisnika. Na osnovu odgovora moguće je izgraditi indeks zadovoljstva klijenata, konkretan broj koji je uporediv sa konkurencijom, a moguće ga je i kontinuirano pratiti.

ZADOVOLJSTVO KLIJENTA:
Glavni faktor uspešnog poslovanja firme i njene dugoročne stabilnosti.
.
ZAVRŠNI IZVJEŠTAJ:
Dokument koji priprema istraživač nakon završetka projekta. Obično je to dokument upotpunjen grafikonima, tabelama, mapama i detaljnom interpretacijom.

ŽIVOTNI STIL:
Klasifikacija ljudi po stavovima i zanimanju predstavlja obogaćenu dopunu konvencionalne demografije.